19 Μαΐου 1919- Μέρα μνήμης -Μέρα ιστορικής εκκρεμότητας

19 Μαΐου 1919- Μέρα μνήμης -Μέρα ιστορικής εκκρεμότητας

05/19/2021 0 από Άρδην Δυτικής Ελλάδας

“Η σκέψη των Ιώνων, η πρώτη λυρική φωνή στην ποίηση, η υπακοή του μαρμάρου στο ανθρώπινο χάδι, το τρίγωνο των βουνών κατεβασμένο στο αρχιτεκτόνημα, ο Σωκράτης, ο Ιησούς όλα ή σχεδόν όλα γύρω από το σχολείο αυτής της θάλασσας….”

– Οδ. Ελύτης, Εν λευκώ

Από τις 19 Μαΐου του 1919 που πάτησε το πόδι του στην Σαμψούντα ο Κεμάλ, έθεσε σε εφαρμογή το πλέον ειδεχθές μέρος του σχεδίου εκκαθαρίσεων των Ελλήνων του Πόντου, με την συμβολή των τσετών του Τοπάλ Οσμάν. Το σχέδιο είχε εκπονηθεί από τους Νεότουρκους, ήδη από το 1911, με την συμβολή της συμμάχου της Τουρκίας Γερμανίας κι αφορούσε στις μαζικές εξολοθρεύσεις Ελλήνων και Αρμενίων της Μικράς Ασίας. Εξολοθρεύσεις που ξεκίνησαν το 1913 στα Δαρδανέλια και συνεχίστηκαν την περίοδο 1914-18 στον Δυτικό Πόντο. Η επικράτηση των Μπολσεβίκων κατά την Ρωσική Επανάσταση του 1917, ένα χρόνο μετά την νίκη των Τούρκων επί των δυνάμεων της Αντάντ στην Καλλίπολη, ανάδειξε τον Κεμάλ ως «αντι-ιμπεριαλιστικό» σύμβολο και σύμμαχο του Λένιν. Ο εθνικός διχασμός Βενιζελικών –αντι Βενιζελικών από το 1915 και τα τραγικά λάθη της Ελληνικής εκστρατείας στην Μικρά Ασία έθαψαν οριστικά το όνειρο της απελευθέρωσης των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, την Μεγάλη Ιδέα δλδ που ξεκίνησε από την Επανάσταση του 1821.
102 χρόνια μετά, η δικαίωση των 353.000 Ελλήνων του Πόντου, θυμάτων των μαζικών εκτοπίσεων, των σφαγών, των βιασμών, των «αμελέ ταμπουρού», των Δικαστηρίων Ανεξαρτησίας ….προϋποθέτει την επίσημη αναγνώριση της γενοκτονίας από την διεθνή κοινότητα, συνέχεια αυτής των Αρμενίων από τις ΗΠΑ. Η αναγνώριση της γενοκτονίας αποτελεί ύστατο μέσο για την αποτροπή ανάλογων εγκλημάτων κατά την ανθρωπότητας από τον θύτη, το Τουρκικό Κράτος. Ελάχιστο χρέος για όσους ακόμα υπερασπιζόμαστε τον Πολιτισμό απέναντι στην Βαρβαρότητα …τίποτα λιγότερο!
Νίκος Ντάσιος

«Τριάντα χρόνια γενοκτονία – Η τουρκική καταστροφή των χριστιανικών μειονοτήτων»

100 χρόνια ατιμωρησίας

του Δημοσθένη Γκαβέα στο Huffington Post

Ως ένα από τα καλύτερα βιβλία του 2019 χαρακτήρισαν οι Financial Times το βιβλίο «The thirty year genocide – Turkey’s destruction of its christian minorities 1894-1924» («Τριάντα χρόνια γενοκτονία – Η τουρκική καταστροφή των χριστιανικών μειονοτήτων 1894-1924»). Tο βιβλίο, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και συνυπογράφουν οι διεθνούς φήμης Ισραηλινοί καθηγητές Benny Morris και Dror Ze’evi (Μπένι Μόρρις και Ντρορ Ζεέβι).

HuffPost Greece συνάντησε τους δύο συγγραφείς στο πλαίσιο του Διεθνούς Συνεδρίου για το Έγκλημα της Γενοκτονίας που διεξήχθη στην Αθήνα στις 6-9 Δεκεμβρίου από την Παμποντιακή Ομοσπονδία με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γενοκτονία του Πόντου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην έναρξη του συνεδρίου χαιρετισμό απηύθυνε ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης όπου οι αναφορές του για την Τουρκίαπροκάλεσαν την οργή της Άγκυρας και με ανακοίνωσή του το τουρκικό ΥΠΕΞμεταξύ άλλων ανέφερε: «Απορρίπτουμε τους αβάσιμους, ψευδείς και συκοφαντικούς εχθρικούς ισχυρισμούς του Πρωθυπουργού της Ελλάδας Κυριάκου Μητσοτάκη κατά της ιστορίας μας σε ομιλία του στην Αθήνα στις 6-8 Δεκεμβρίου 2019, σε συνέδριο υπό την επωνυμία “6ο Διεθνές Συνέδριο για το Έγκλημα της Γενοκτονίας”, προσθέτοντας ότι “η ελληνική ηγεσία δεν μπορεί να ξεχάσει ότι τους ρίξαμε στο Αιγαίο».

Ωστόσο στο ογκώδες, αλλά κατανοητό βιβλίο των δύο ισραηλινών καθηγητών παρουσιάζεται εμπεριστατωμένα πως η γενοκτονία των χριστιανικών πληθυσμών διεξήχθη σε μια περίοδο 30 ετών (1894 έως 1924) από διαφορετικές κυβερνήσεις με απώτερο σκοπό την ολοκληρωτική εξάλειψη των χριστιανικών μειονοτήτων.

Σύμφωνα με τους ίδιους, οι χριστιανοί στο τέλος του 19ου αιώνα αποτελούσαν το 20% του πληθυσμού και μέχρι το 1924 ο πληθυσμός των Αρμενίων, των Ασσυρίων και των Ελλήνων, είχε συρρικνωθεί στο 2%. Όπως υποστηρίζουν δεν επρόκειτο για μια σειρά ατυχών συμβάντων, αλλά επρόκειτο για μια μοναδική συνεχόμενη και στοχευμένη προσπάθεια εξάλειψης των χριστιανικών πληθυσμών από την Ανατολία. Επρόκειτο για τζιχάντ, επισημαίνει ο κ. Μπένι Μόρρις, ισχυρισμός που όμως δεν βρίσκει απολύτως σύμφωνο τον κ. Ζεέβι αν και τόνισε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του ότι το 2013, 90 χρόνια μετά και τον τελευταίο διωγμό των Ελλήνων του Πόντου και των Αρμενίων, οι διώξεις κατά του χριστιανικού στοιχείου συνεχίζονται λέγοντας πως τότε, οι αρμόδιες τουρκικές αρχές αποφάσισαν την μετατροπή της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας από μουσείο σε τζαμί.

Η έρευνά τους – όπως ήταν φυσικό – προκάλεσε τις αντιδράσεις της Τουρκίας, αλλά έτυχε θερμής υποδοχής από μεγάλα διεθνή μέσα και όπως εκτιμούν οι συγγραφείς πρόκειται για ένα βιβλίο που σε βάθος χρόνου θα διαμορφώσει την κοινή γνώμη και θα προτρέψει και άλλους ερευνητές να προχωρήσουν την έρευνα πιο μακρυά.  

Πόσο καιρό χρειαστήκατε για να ολοκληρώσετε τη συγγραφή του βιβλίου και που βασίσατε την έρευνά σας;

Ντρορ Ζεέβι: Μας πήρε περίπου 9 χρόνια και βασίσαμε την έρευνά μας σε βρετανικά, αμερικάνικα, γαλλικά, τουρκικά και κάποια ελληνικά αρχεία.

  • Έχουμε 2.500 υποσημειώσεις, συμπληρώνει ο Μπένι Μόρρις και ο Ζεέβι προσθέτει με έμφαση πως κάθε πρόταση είναι τεκμηριωμένη και βασισμένη σε ντοκουμέντα. 

Τους ρωτώ κατά πόσο συνέδραμαν την έρευνά τους οι Τούρκοι.

Ζεέβι: Οι Τούρκοι ήταν ευγενικοί, όμως από την άλλη ίσως να γνωρίζετε ότι το υλικό το οποίο αφορά στις σφαγές έχει καταστραφεί από τα προηγούμενα καθεστώτα και ως εκ τούτου δεν είχαν και ιδιαίτερο πρόβλημα να μας επιτρέψουν την πρόσβαση στα αρχεία. Όμως μπορεί να μην βρήκαμε υλικό σχετικό με τις σφαγές, ωστόσο εντοπίσαμε αρχεία τα οποία είχαν να κάνουν με τους εκτοπισμούς και τις απελάσεις. Στη συνέχεια μπορέσαμε και τα αξιοποιήσαμε συνδυαστικά με άλλα ντοκουμέντα προκειμένου να έχουμε την ακριβή εικόνα του τι ακριβώς συνέβη εκείνη την εποχή.

Μπένι Μόρρις.Επίσης να σας πω ότι τα στρατιωτικά αρχεία που καλύπτουν την εποχή του Κεμάλ Ατατούρκ υπάρχουν, αλλά σε αυτά δεν επιτρέπεται η πρόσβαση, είναι απαγορευμένα για κάθε ερευνητή ή τουλάχιστον για εμάς.

Τι καινούργιο κομίζει το βιβλίο σας;

Μπένι Μόρρις:Δύο πράγματα τα οποία θεωρώ σημαντικά. Το πρώτο έχει να κάνει με το γενικότερο πλαίσιο που αφορά την περίοδο των τριάντα ετών συστηματικής εξολόθρευσης του χριστιανικού πληθυσμού. Τα άλλα βιβλία οι άλλες έρευνες ασχολούνται μεμονωμένα με το Αρμενικό ζήτημα, τις σφαγές των Ελλήνων, των Σύριων κ.ο.κ. Εμείς διαπιστώσαμε και αποδεικνύουμε ότι επρόκειτο για μια στοχευμένη, προγραμματισμένη και μεθοδευμένη πρακτική που διήρκησε τρεις δεκαετίες (Από τον Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ μέχρι τους Νεότουρκους και τον Κεμάλ Ατατούρκ), με στόχο την εξολόθρευση και τον εκτοπισμό της χριστιανικής μειονότητας. Δηλαδή δεν επρόκειτο για μεμονωμένα γεγονότα μέσα στην ιστορία αλλά για ένα γεγονός που είχε διάρκεια και είχε οργανωθεί.

Το δεύτερο στοιχείο το οποίο θεωρούμε πολύ σημαντικό και δίνουμε έμφαση είναι στο ισλαμικό υπόβαθρο αυτών των διωγμών. Η κυρίαρχη αιτία που κινητοποιούσε τους δράστες, τους αυτουργούς αυτών των πράξεων ήταν το ισλάμ και αυτά που φέρεται ότι το συγκεκριμένο δόγμα υποστηρίζει, όπως τουλάχιστον αυτοί το αντιλαμβάνονταν. Δηλαδή μια τζιχάντ για να εκδιώξουν τους απίστους.

Μιλάτε για τζιχάντ…

Μα αυτό έκαναν οι άνθρωποι που πραγματοποιούσαν τους φόνους. Αυτοί που έδιναν την εντολή συχνά χρησιμοποιούσαν αυτή τη λέξη (τζιχάντ). Επίσης πολύ συχνά ο όχλος που προέβαινε σε αυτές τις αποτρόπαιες πράξεις υποκινούταν ή καθοδηγούταν από τους ιερείς.

Ντρορ Ζεέβι:Πράγματι το Ισλάμ εργαλειοποιήθηκε τόσο από τους αυτουργούς  όσο και από τους αρχιτέκτονες των σφαγών. Όμως υπήρχαν και άλλα αίτια, όπως ο εθνικισμός, η ζήλια, ξέρετε η διαφορά μορφωτικού και οικονομικού επιπέδου προκαλούσε φθόνο, και οργή, επίσης δεν πρέπει να υποτιμάται και η ανάγκη της σεξουαλικής ικανοποίησης…

Εννοείτε τους βιασμούς;

Μπένι Μόρρις:Ναι και αυτό είναι μέρος μιας γενοκτονίας, γιατί ο βιασμός μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα μια εγκυμοσύνη και το παιδί που θα γεννηθεί θα είναι μουσουλμάνος. Αρα σε ατομικό επίπεδο επρόκειτο για τη σεξουαλική ικανοποίηση των ανδρών, που συμμετείχαν σε όλο αυτό, αλλά σε κοινωνικό και θρησκευτικό επίπεδο ήταν ένας τρόπος για να αυξήσουν τον πληθυσμό των μουσουλμάνων και να μειώσουν τον αριθμό των χριστιανών. Υπήρχε εντολή από τους αρχιτέκτονες για αυτές τις ενέργειες.

Οι περιγραφές των αγριοτήτων κατά των Ελλήνων στη Σαμψούντα είναι συγκλονιστικές και δεν τις παραθέτουμε. Ωστόσο, όπως αναφέρουν οι δύο ερευνητές, κατά των Ελλήνων υπήρξε ιδιαίτερος σαδισμός σε σχέση με την εξολόθρευση άλλων εθνικών χριστιανικών ομάδων. Οι ιερείς όπως αναφέρουν κυνηγήθηκαν άγρια και συχνά έβρισκαν φρικτό θάνατο.

Ντρόρ Ζεέβι:Και βλέπουμε ότι αυτά γίνονται σε όλες τις περιόδους. Τη δεκαετία του 1890, το 1915 και το 1919 -1924. Σε όλες αυτές τις περιόδους οι γυναίκες βιάζονταν, νεαρά παιδιά χριστιανικών οικογενειών αρπάζονταν και δίνονταν σε οικογένειες μουσουλμανικών οικογενειών ή Τούρκων. Επρόκειτο δηλαδή για συγκροτημένες ενέργειες που στόχο είχαν να μειώσουν και να εξαλείψουν τον πληθυσμό του εχθρού, των απίστων, δηλαδή των χριστιανών.

Αρα, μια μικρή ανακεφαλαίωση. Οι διωγμοί δεν έγιναν μόνο από τους νεότουρκους και τον Κεμάλ Ατατούρκ;

Μπένι Μόρρις:Υπήρξαν τρία διαφορετικά καθεστώτα τα οποία εφάρμοσαν την ίδια πολιτική εναντίων των χριστιανικών πληθυσμών, χρησιμοποιώντας ενίοτε, διαφορετική ιδεολογική ορολογία, αλλά ο στόχος ήταν ένας, η εξάλειψη της χριστιανικής μειονότητας.

Γιατί η εικόνα του Ατατούρκ παραμένει στο απυρόβλητο, όταν έχει διαπράξει τέτοιου είδους εγκλήματα;

Ντρόρ Ζεέβι:Θα έλεγα πως ο βασικός λόγος είναι ότι οι Οθωμανοί και οι Τούρκοι σε αυτά τα τριάντα χρόνια έμαθαν και έγιναν ιδιαίτερα έξυπνοι στο πως να εξαπατούν και να αποκρύπτουν τις πράξεις τους. Τη δεκαετία του 1890, όλοι γνώριζαν για τα πογκρόμ, όμως έως το 1919 το σύστημα είχε γίνει πιο εκλεπτυσμένο”, πιο εξελιγμένο. Για παράδειγμα δεν γίνονταν μαζικοί εκτοπισμοί ή εκτελέσεις, τους εξαφάνιζαν με τρόπο, τους συγκέντρωναν σε μικρότερες ομάδες. Επίσης, φρόντιζαν να έχουν απομακρύνει από τα επίμαχα σημεία τους δυτικούς, διπλωμάτες, ιεραπόστολους, έτσι ώστε να μην υπάρχει κανείς για να καταγράψει αυτά τα εγκλήματα, με αποτέλεσμα να υπάρχουν κενά στην ιστορία, κάτι που δεν συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.

Μπένι Μόρρις:Δεν είναι μόνο αυτό. Ο Κεμάλ πέτυχε να προβάλει την εικόνα του εκσυγχρονιστή, του ευρωπαϊστή και του εκπροσώπου ενός κοσμικού κράτους και αυτά ήταν αρεστά στους Ευρωπαίους και τους φιλελεύθερους με αποτέλεσμα να αγνοούν, να σιωπούν, για τις εθνικές εκκαθαρίσεις, τις γενοκτονίες τις οποίες διέπραττε.

Διερευνήσατε το ρόλο των Γερμανών αξιωματικών στη γενοκτονία και υπάρχει περίπτωση να εμπνεύστηκαν οδηγώντας στο άλλο μεγάλο έγκλημα, το Ολοκαύτωμα;

Από τα στοιχεία που εμείς συγκεντρώσαμε δεν μπορούμε να πούμε ότι οι Γερμανοί συντόνισαν αυτά τα εγκλήματα, όμως αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι πως σίγουρα γνώριζαν τι ακριβώς συνέβαινε. Βέβαια σε μια δύο περιπτώσεις που αφορούσαν τη γενοκτονία των Αρμενίων υπάρχουν στοιχεία ότι βοήθησαν. Όμως, είναι πιθανό να σκέφτηκαν ότι αυτοί οι πληθυσμοί (οι χριστιανικοί) είναι απειλή για την Οθωμανική Αυτοκρατορία την οποία στήριζαν και ήλπιζαν να την εμπλέξουν στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ντρόρ Ζεέβι:Υπάρχουν κάποια στοιχεία, βέβαια σας τα λέω αυτά με μεγάλη προσοχή, ότι κάποιοι από αυτούς τους Γερμανούς που ήταν τοποθετημένοι στην Ανατολία την περίοδο 1914 -1919 στη συνέχεια όταν επέστρεψαν στη Γερμανία έγιναν μέλη του ναζιστικού κόμματος ή βοήθησαν τους ναζί στο Ολοκαύτωμα.

Υπάρχουν κοινά σημεία μεταξύ αυτών που διέπραξαν οι Τούρκοι με αυτά που έκαναν οι ναζί;

Μπένι Μόρρις:Δεν θα έλεγα πως υπάρχει άμεση σύνδεση, όμως σίγουρα βοήθησε στη μετέπειτα λογική του “ποιος νοιάζεται και εάν σκοτώσουμε κάποιους από μια ορισμένη μειονότητα”.

Ντρόρ Ζεέβι:Να επισημάνω το εξής: Τόσο η Τουρκία όσο και η Γερμανία έχασαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και τιμωρήθηκαν. Όμως, ενώ η Γερμανία τήρησε τις συνθήκες που της επιβλήθηκαν μετά τον πόλεμο η Τουρκία έκανε το αντίθετο, τις παραβίασε. Η Τουρκία εξολόθρευσε τις μειονότητες και στη συνέχεια με πολλή ισχύ πήγε στη Λωζάνη, το 1923. Σε αυτό το σημείο υπήρξε μια “αφύπνιση” για τη Γερμανία η οποία σκέφτηκε, βάσει του παραδείγματος της Τουρκίας, “ας κάνουμε το ίδιο, αφού υπάρχει ατιμωρησία για την παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και της ηθικής και αφού μάλιστα αποδίδει”.

Σύμφωνα με τους κύριους Μόρρις και Ζεέβι υπάρχουν κοινά στοιχεία μεταξύ της Γενοκτονίας των Χριστιανικών πληθυσμών αλλά και διαφορές. Για παράδειγμα και στις δύο περιπτώσεις οι διωγμοί ήταν οργανωμένοι από το κράτος. Όμως στη γενοκτονία κατά των χριστιανών συμμετείχαν ενεργά και οι πολίτες κάτι που δεν συνέβη στη Γερμανία, οι άμαχοι δεν πήραν μέρος. Ενα κοινό σημείο είναι ότι οι ηθικοί αυτουργοί χρησιμοποίησαν άλλους για τις πράξεις τους, οι Τούρκοι τους πολίτες, ιερείς κ.οκ ενώ οι Γερμανοί τα SS. Eπίσης η περίπτωση της Γερμανίας ήταν μια παρέκκλιση ενώ στην Τουρκία διήρκησε 30 χρόνια.

Να έρθουμε λίγο στη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Σύμφωνα με την έρευνά σας τι συνέβη; Ήταν σφαγή ή γενοκτονία;

Μπένι Μόρρις: Εγώ λέω πως επρόκειτο για εθνικοθρησκευτική γενοκτονία. Ήθελαν να ξεφορτωθούν τους Έλληνες. Πολλούς τους εκδίωξαν, τους απέλασαν, και στη συνέχεια σκότωσαν εκατοντάδες χιλιάδες. Μπορούμε να κολλήσουμε στη σημειολογία και να συζητάμε διάφορα, αλλά βάσει όλων των ορισμών για το τι είναι γενοκτονία, τότε ναι, επρόκειτο ξεκάθαρα για γενοκτονία.

Γιατί κατά τη γνώμη σας η ποντιακή γενοκτονία δεν είναι τόσο γνωστή στη διεθνή κοινότητα.

Ντρόρ Ζεέβι:Όπως σας είπα οι τακτικές εξολόθρευσης είχαν γίνει πολύ πιο εξελιγμένες και τις απέκρυψαν πολύ επιμελώς. Η γενοκτονία των Αρμενίων τράβηξε την προσοχή των ερευνητών και ήταν μια ξεκάθαρη γενοκτονία, ενώ άλλα πολύ σοβαρά και σκληρά εγκλήματα τα άφησαν στην άκρη.

Μπένι Μόρρις:Επίσης υπήρξε και η ελληνική απόβαση στην Σμύρνη, γεγονός που έδωσε στον Ατατούρκ την αφορμή και δικαιολογία να τιμωρήσει τους Έλληνες, υπήρχε μια νομιμοποίηση, η οποία δεν δικαιολογεί φυσικά καμία από τις ενέργειές του. Όμως για τους Αρμένιους δεν είχε τέτοια δικαιολογία.

Για τον Ατατούρκ λένε πως κανένας από τους στρατιώτες του που συμμετείχε στα εγκλήματα δεν τιμωρήθηκε και αυτό είναι μια ακόμη ένδειξη της ενοχής του. Επίσης σχετικά με το πλιάτσικο των περιουσιών ο Κεμάλ θεωρούσε ότι η υφαρπαγή των χρημάτων και των περιουσιών, των εργοστασίων και των επιχειρήσεων των χριστιανών χρηματοδοτούσε και στήριζε το κράτος.

Η εμμονή της Τουρκίας να μην παραδεχθεί το παρελθόν της θεωρείτε ότι την εμποδίζει να εκδημοκρατιστεί;

Ντρόρ Ζεέβι:Το πιστεύω απόλυτα. Από τις αρχές του 2000 έως το 2008 υπήρξε ένα άνοιγμα και οι Τούρκοι είχαν ξεκινήσει να μιλάνε για το ζήτημα της γενοκτονίας. Υπήρχαν άρθρα, σχετικές μελέτες ή μεταφράσεις βιβλίων και πίστεψα πως γινόταν ένα σημαντικό βήμα για τον εκδημοκρατισμό της Τουρκίας. Όμως το 2009-2010 όλη αυτή η διαδικασία σταμάτησε, το παράθυρο αυτής της ευκαιρίας έκλεισε και η συζήτηση περί γενοκτονίας κατέστη απαγορευμένη. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτό συνδέεται άμεσα με τον απολυταρχισμό του Ερντογάν.

Είχατε αντιδράσεις για το βιβλίο σας από την Τουρκία;

Μπένι Μόρρις: Ναί υπήρξαν. Διάφοροι Τούρκοι από τις ΗΠΑ ζήτησαν από το πανεπιστήμιο που διδάσκουμε να μας απολύσει, έγινε λόγος και για αγωγές. Επίσης οι πρέσβεις της Τουρκίας στην Ουάσιγκτον και το Λονδίνο συνέταξαν επιστολές διαμαρτυρίας και τις έστειλαν σε εφημερίδες…

Ντρόρ Ζεέβι: Πράγματι υπήρξαν αντιδράσεις αλλά τίποτα σε επίσημο επίπεδο, προσπάθησαν να κρατήσουν χαμηλούς τόνους….

Μπένι Μόρρις: Χρησιμοποίησαν τη λογική τους και δεν αντέδρασαν ιδιαίτερα γιατί ήξεραν ότι μια διαφορετική αντίδραση θα είχε το αντίθετο αποτέλεσμα, αφού θα προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη συζήτηση για το βιβλίο μας και θα κέρδιζε ακόμη μεγαλύτερη δημοσιότητα.

 

Ο Ντρορ Ζεέβι διδάσκει Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Ben Gurion της Νεγκέβ. Από το 2006 έως και το 2009 έχει διατελέσει πρόεδρος του Συλλόγου Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών του Ισραήλ. Εχει εκδώσει διάφορα βιβλία και άρθρα σχετικά με τη Οθωμανική κοινωνική και πολιτιστική ιστορία.

Ο Μπένι Μόρρις είναι ομότιμος καθηγητής Σπουδών Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Ben Gurionθεωρείται εκπρόσωπος των «Νέων Ιστορικών του Ισραήλ» και έχει εκδώσει σειρά βιβλίων σχετικά με τη ισραηλινοπαλαιστινιακή διένεξη. Άρθρα του δημοσιεύονται συχνά στις μεγαλύτερες εφημερίδες των ΗΠΑ, της Βρετανίας και άλλων ευρωπαϊκών κρατών.

102 χρόνια από την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Δεν ξεχνάμε την μνήμη των 353.000 θυμάτων, τιμούμε την μνήμη τους

 

ΤΡΙΑΝΤΑ ΦΟΡΕΣ ΕΛΛΗΝΑΣ…
(ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΑΡΤΕΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ)
“Τραντέλλεναν εσκότωσαν […] του Πόντου παλληκάρι”
(ποντιακό ακριτικό τραγούδι)
~
ΑΗΤΕΝΤΣ’ ΕΠΑΡΑΠΕΤΑΝΕΝ ψηλά ‘ς σα επουράνια
Είχεν τσιαγκία κόκκινα και το κουδούκ’ νατ’ μαύρον
Κι εκράτ’ νεν και ‘ς σα κάρτσια του παλληκαρί’ βρασιόνας
Αητέ μ’ για δός μ’ ας σο κρατείς για πε με όθεν κείται
Ας’ σο κρατώ ‘κι δίγω σε αρ’ όθεν κείται λέγω
Ακεί ‘ς ‘σο πέραν το ρασίν σο πέραν καν τ’ ελάτια
Μαύρα πουλία τρωγν’ ατον και άσπρα τριγυλίσκουν
Τραντέλλεναν εσκότωσαν και κείται ματωμένος
‘Σ σην θάλασσαν κολυμπετής σ’ ομάλια πεχληβάνος
‘Σ σον πόλεμον τραντέλλενας του Πόντου παλληκάρι

🦅

(απόδοση στην Κοινή Νεοελληνική από Θ. Ακριτίδη, πηγή:

https://bit.ly/2Vzamrm

~
ΕΝΑΣ ΑΗΤΟΣ επέταγε ψηλά στα επουράνια,
Είχε τα νύχια κόκκινα κι ολόμαυρη τη ράχη
Στα νύχια του εκράταγε παλληκαριού το χέρι ,
Αητέ’ μ, για δώσ’ μ’ ό,τι κρατείς, για πές μου πούθε κείται,
Το που κρατώ, δεν παίρνεται, μα θα σου πω πού κείται,
Εκεί στο πέρα το βουνό, στο πέρα, με τα ελάτια,
…Μαύρα πουλιά τον τρώγανε κι άσπρα τον τριγυρίζαν,
Τραντέλληνα* σκοτώσανε, που κείται ματωμένος,
Στη θάλασσα κολυμβητής και στη στεριά λεβέντης,
Στη μάχη μέγας ήρωας, του Πόντου παλληκάρι!…
[* τριάντα φορές Έλληνα = τρανό Έλληνα]
Πηγή: Κέντρο Λεξικολογίας
ΥΓ. Το τραγούδι έχει ερμηνεύσει και ο ποντιακής καταγωγής Στέλιος Καζαντζίδης
Κώστας Σαμάντης

Ζει ο νεκρός όταν γι’ αυτόν κάποιος αναστενάζει

Η Γενοκτονία μπορεί πλέον να τεκμηριωθεί αποκλειστικά από τουρκικές πηγές…
Σε μια περίοδο επανάκαμψης του Νεοοθωμανισμού στην περιοχή μας, η συνειδητοποίηση, από μας τους ίδιους πρώτα, του γεγονότος και της γενοκτόνας φύσης του τουρκικού κράτους, είναι ένα σκαλί που ακόμα δεν το έχομε ανέβει, σε αντίθεση με τους Αρμενίους (αλλά και τους Ασσυρίους, οι οποίοι δε μπορούν να το εκφράσουν όντες είτε εκπατρισμένοι είτε υπόδουλοι στην πατρίδα τους).
Όμως, στην Ελλάδα, ακόμα υπάρχουν χαζοχαρούμενου επιπέδου αλλά εξαιρετικά επικίνδυνες κι αποπροσανατολιστικές προσεγγίσεις περί μη τέλεσης γενοκτονίας, ελληνοτουρκικής φιλίας κλπ, παραθεωρώντας την πραγματικότητα, αν και η Τουρκία φροντίζει να μας υπενθυμίζει τις προθέσεις της. Γι αυτό άλλωστε παρατηρούμε μια μετατόπιση στην εξωτερική πολιτική μας προς τη σωστή κατεύθυνση, έστω κι αν είναι αποσπασματική, δίχως ευρύτερο σχέδιο και αναθεώρηση του δόγματος εθνικής ασφάλειας.
Η Γενοκτονία είναι μία, στόχευσε στον εκρίζωση των χριστιανικών λαών της Ανατολής, και πέτυχε πολλαπλά. Πέτυχε στους εκατομμύρια νεκρούς μας, πέτυχε στο διωγμό των επιζησάντων από την Πατρίδα, πέτυχε στον εκτουρκισμό των παιδιών μας που κράτησαν οι Τούρκοι εκεί… Πέτυχε και στην επιβολή στο ελλαδικό κράτος μιας πολιτικής λήθης επί του θέματος.
Βλέποντας τα βήματα που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες, μπορούμε να ελπίζομε…
Να παλέψομε για τη διεθνή αναγνώριση ΜΙΑΣ Γενοκτονίας από περισσότερα κάθε φορά κράτη, με πρώτη την Τουρκία, που οφείλει σαν αρχή, κι όχι σαν κατάληξη, μια Συγνώμη.
Να ζητήσομε την αποκατάσταση των εγκλημάτων με κάθε τρόπο: περιουσιακά, εδαφικά, και σε ανθρώπινο κεφάλαιο. Κι αν οι νεκροί δεν επιστρέφουν, η συνειδητοποίηση των σημερινών Τούρκων πολιτών περί της πραγματικής καταγωγής τους πρέπει να επιτραπεί από το Τουρκικό κράτος. Τα παιδιά των νεκρών μας τα μεγάλωσαν οι Τούρκοι σε ορφανοτροφεία με το δικό τους αφήγημα, κι οι απόγονοί τους μιλούν για Γαλάζια Πατρίδα, Τουρκική Κύπρο και Αζερικό Αρτσάχ. Πρέπει αυτοί οι άνθρωποι να αφεθούν ελεύθεροι να μάθουν. Κάποιοι που από μόνοι τους ψάχτηκαν, αυτοκαθοριζονται με την εθνότητα των προγόνων τους πια, όχι με την ψευδεπίγραφη ταυτότητα που έδωσε η Γενοκτονία.
Ο αγώνας είναι μεγάλος αλλά τίποτα δεν έχει κριθεί.
ΣΗΜΕΡΑ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΜΑΣ, ΑΥΡΙΟ ΤΗ ΓΗ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΜΑΣ…

 Φουρόκατος Ελλοχεύων

Ο Βάλιας (Βαλεντίνος) Σεμερτζίδης (Κρασνοντάρ, 18 Φεβρουαρίου 1911 – Αθήνα, 1 Φεβρουαρίου 1983) ήταν Έλληνας ζωγράφος και χαράκτης. Στα πρώτα χρόνια της καλλιτεχνικής του πορείας (1935-1940) ασχολείται κυρίως με τα τοπία, στα οποία είναι ευδιάκριτες οι επιρροές που άσκησε πάνω του ο δάσκαλός του Κωστής Παρθένης, καθώς και με τις προσωπογραφίες, οι οποίες επίσης κινούνται σε ένα καθαρά ιδεαλιστικό πλαίσιο και συχνά φανερώνουν την ψυχογραφική του δεξιότητα.
Τα γεγονότα του πολέμου και η ενεργή συμμετοχή του στην Αντίσταση, μέσα από τις τάξεις του ΕΑΜ, επηρέασαν καθοριστικά την εξέλιξη της ζωγραφικής του σε θεματικό αλλά και σε υφολογικό επίπεδο. Τα χρόνια αυτά ο Σεμερτζίδης συγκεντρώνει το υλικό που θα αποτελέσει τη βάση για πολλά μετέπειτα έργα του μεγάλων διαστάσεων -τότε σχεδιάζει τους αντάρτες αλλά και απλούς ανθρώπους που συναντά στο βουνό. Τη δεκαετία του ’40 ο Σεμερτζίδης απομακρύνεται σταδιακά από τις διδαχές του Παρθένη και καλλιεργεί πια έναν αδρό ρεαλισμό με χρωματικές αντιπαραθέσεις και εξπρεσιονιστικά στοιχεία, ιδιαίτερα στις μνημειακού χαρακτήρα πολυπρόσωπες συνθέσεις του.
Στα χρόνια του Εμφυλίου μένει στην Αθήνα και συνεχίζει να δουλεύει πάνω στα λεγόμενα «σχέδια του βουνού» ενώ παράλληλα ξεκινά να ασχολείται με τα θέματα που θα καθορίσουν την μεταπολεμική του εργογραφία (σκηνές της ζωής των εργατών, των αγροτών και των ψαράδων). Τόσο στις σκηνές του καθημερινού μόχθου των απλών ανθρώπων όσο και στα τοπία του κυριαρχεί η ίδια γνώριμη ρεαλιστική ατμόσφαιρα με κάποια νέα πλέον χαρακτηριστικά που αφορούν τη χρήση του χρώματος, την απεικόνιση των μορφών και την αξιοποίηση του χώρου.
Με τα ταξίδια και τη παραμονή του στη Σκύρο και ειδικότερα στη Ρόδο, θα έρθει σε επαφή με τη νησιωτική ζωή και το ροδιακό τοπίο, το οποίο θα αποτελέσει πηγή έμπνευσης για εκείνον μέχρι το τέλος της ζωής του. Στη Ρόδο θα διακοσμήσει με τοιχογραφίες την αίθουσα συνεδρίων του Επιμελητηρίου καθώς και άλλα δημόσιου χαρακτήρα κτίρια, αλλά και ιδιωτικές κατοικίες. Συνεχίζει επίσης να ασχολείται με την προσωπογραφία.
*Σεμερτζίδης Βάλιας, “Πυρρίχιος Χορός”, 1972, Λαδοτέμπερα, 70 εκ. x 100 εκ.
Κώστας Σαμάντης

 

Κοινοποίηση:
Total Page Visits: 193 - Today Page Visits: 2